
Πίνακας Περιεχομένων
ToggleΣύγχρονη χειρουργική αντιμετώπιση για σοβαρή φθορά της άρθρωσης του ώμου, με στόχο τη μείωση του πόνου και τη βελτίωση της κινητικότητας.
Ο ώμος είναι η πιο κινητή άρθρωση του ανθρώπινου σώματος και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υφίσταται καταπονήσεις και να είναι αρκετά επιρρεπής τόσο σε τραυματισμούς όσο και σε εκφύλιση. Η αρθροπλαστική του ώμου αποτελεί μια χειρουργική επέμβαση αναθεώρησης της άρθρωσης και είναι απαραίτητη όταν έχει υποστεί σημαντική φθορά από τραυματισμούς, οστεοαρθρίτιδα ή άλλες παθολογικές καταστάσεις.
Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, ο Ορθοπαιδικός χειρουργός μπορεί να αντικαταστήσει τα φθαρμένα τμήματα των αρθρικών επιφανείων με τεχνητά εμφυτεύματα, γνωστά ως προθέσεις. Με αυτό τον τρόπο στόχος είναι η αλλαγή στη λειτουργικότητα του ώμου, η μείωση του πόνου και η βελτίωση της ποιότητας ζωής του.
Ο Δρ. Κωνσταντίνος Ράπτης είναι Ορθοπαιδικός Χειρουργός και απόφοιτος της Στρατιωτικής Ιατρικής Σχολής (ΣΣΑΣ), με εμπειρία στη σύγχρονη χειρουργική αντιμετώπιση παθήσεων του ώμου.
Αντιμετωπίζει εξατομικευμένα περιστατικά οστεοαρθρίτιδας, μετατραυματικής αρθρίτιδας και σοβαρών βλαβών της άρθρωσης, επιλέγοντας τον κατάλληλο τύπο αρθροπλαστικής ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Η αρθροπλαστική του ώμου συνιστάται σε περιπτώσεις εκφύλισης της άρθρωσης, δηλαδή όταν ο αρθρικός χόνδρος έχει υποστεί σημαντική φθορά που δε μπορεί να αντιμετωπιστεί με συντηρητικά μέσα. Δηλαδή, αποτελεί θεραπεία εκλογής σε ασθενείς που ταλαιπωρούνται από έντονα συμπτώματα πόνου, δυσκαμψίας και μυικής ατροφίας με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η ποιότητα ζωής τους.
Οι συνηθέστερες παθήσεις που εφαρμόζεται είναι είτε η πρωτοπαθής οστεοαρθρίτιδα του ώμου, είτε σε περιπτώσεις δευτεροπαθούς καταστροφής του αρθρικού χόνδρου όπως σε μαζική και πλήρη ρήξη των τενόντων του ώμου (rotator cuff arthropathy), σε ρευματικά νοσήματα (π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα) ή περιπτώσεις μετατραυματικής αρθρίτιδας.
Στην περίπτωση της ‘Α παθούς οστεοαρθρίτιδας η ακριβής αιτιολογία παραμένει άγνωστη. Συχνότερες αιτίες εμφάνισης της θεωρούνται η κληρονομική προδιάθεση και η χρόνια σωματική καταπόνηση σε βαριές χειρωνακτικές εργασίες.
Η πιο συνήθης αιτία φθοράς του αρθρικού χόνδρου στον ώμο είναι η χρόνια ρήξη των τενόντων του στροφικού πετάλου (κυρίως του υπερακάνθιου) η οποία προκαλεί προς τα άνω μετανάστευση της βραχιόνιας κεφαλής και απώλεια της αρθρικής επαλληλίας της άρθρωσης. Εκδηλώνεται κυρίως σε μεγαλύτερης ηλικίας ασθενείς και στις περιπτώσεις αυτές έχει απόλυτη ένδειξη η εφαρμογή της ανάστροφης αρθροπλαστικής ώμου
Σοβαροί ταρυματισμοί στην περιοχή του ώμου όπως είναι κατάγματα της βραχιόνιας κεφαλής ή της ωμογλήνης καθως και υποτροπιάζοντα εξαρθρήματα συνοδεύονται από διαταραχή της ανατομίας της άρθρωσης και καταστροφή του υγιούς αρθρικού χόνδρου. Είναι συνήθη σε νέους ασθενείς σε έδαφος τραυματικών κακώσεων (εργατικά ατυχήματα, αθλητικές κακώσεις).
Συνήθη αίτια είναι σε έδαφος τραυματικών κακώσεων, συστηματικής λήψης κορτιζόνης, κατάχρησης αλκοολ, σε αιμοσφαιρινοπάθειες ή σε συστηματικά μεταβολικά νοσήματα (π.χ. νόσος Gaucher’s).
Γενικά, η ολική αρθροπλαστική του ώμου είναι μια χειρουργική επέμβαση αντικατάστασης της υπάρχουσας φθαρμένης άρθρωσης που εξασφαλίζει ικανοποιητικά αποτελέσματα σε μια πλειάδα διαφορετικών παθήσεων της συγκεκριμένης άρθρωσης. Ωστόσο, είναι σημαντικό η απόφαση για αρθροπλαστική του ώμου να ληφθεί μετά από προσεκτική εκτίμηση της κατάστασης του ασθενούς από Ορθοπαιδικό, με ειδίκευση στη χειρουργική του ώμου και ύστερα από συζήτηση των πλεονεκτημάτων, των κινδύνων και των αναμενόμενων αποτελεσμάτων με τον ασθενή.
Η ολική αρθροπλαστική του ώμου αποτελεί μια μείζονα ορθοπαιδική επέμβαση και κατά συνέπεια απαιτούνται συγκεκριμένα στάδια κατά την προετοιμασία και εκτέλεση της επέμβασης.
Πριν τη διενέργεια της ολικής αρθροπλαστική του ώμου ο ασθενής υποβάλλεται σε τυπικό προεγχειρητικό έλεγχο που περιλαμβάνει αιματολογικές εξετάσεις, ακτινογραφία θώρακος και ηλεκτροκαρδιογράφημα. Επιπλέον σε ασθενείς πάνω από 50 έτη γίνεται συμπληρωματικά έλεγχος του οστικού μεταβολισμού και της βιταμίνης D με χορήγηση συμπληρωμάτων επί ενδείξεων έλλειψης για την καλύτερη ενσωμάτωση των ορθοπαιδικών εμφυτευμάτων Τέλος, γίνεται εκτίμηση από τον αναισθησιολόγο μιας και θα λάβει γενική αναισθησία.
Στην έναρξη της επέμβασης ο ασθενής τοποθετείται στο χειρουργικό τραπέζι σε ημικαθιστή θέση και γίνεται αντισηψία της περιοχής. Στη συνέχεια πραγματοποιείται μια μικρή τομή στο δέρμα 6-8 cm στην πρόσθια επιφάνεια του ώμου (θωρακοδελτοειδής προσπέλαση) και διαχωρίζονται οι μυϊκές ομάδες για την πρόσβαση στην άρθρωση.
Ακολούθως, αφαιρούνται τα φθαρμένα τμήματα και ο αρθρικός χόνδρος της ωμογλήνης και της βραχιόνιας κεφαλής, γίνεται προετοιμασία του αυλού του βραχιονίου οστού, τοποθετούνται τα ορθοπαιδικά εμφυτεύματα και γίνεται ανάταξη και έλεγχος της σταθερότητας της άρθρωσης.
Παράλληλα, διεγχειρητικά πραγματοποιείται ακτινολογικός έλεγχος της θέσης των εμφυτευμάτων. Τέλος, ακολουθεί η σύγκλειση του τραύματος και τοποθετείται στον ασθενή ειδικός κηδεμόνας απαγωγής.
Ο χρόνος αποθεραπείας και αποκατάστασης μετά το πέρας μιας επέμβασης αρθροπλαστικής του ώμου διαφέρει σε κάθε ασθενή. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να ληφθούν υπ΄όψη αρκετοί παράγοντες, όπως η βαρύτητα της επέμβασης, η ηλικία του ασθενούς, η φυσική κατάσταση καθώς και ο τύπος της αρθροπλαστικής που αποφασίστηκε να ακολουθηθεί στο συγκεκριμένο ασθενή.
Μετεγχειρητικά, χορηγούνται ήπια παυσίπονα, ορίζεται παγοθεραπεία για πέντε (5) ημέρες και ο ώμος ακινητοποιείται συνήθως με την βοήθεια κάποιου κηδεμόνα για τις επόμενες ημέρες. Στη συνέχεια γίνεται κοπή των ραμμάτων σε διάστημα δέκα (10) ημερών.
Επίσης, ο ασθενής μετά την 3η εβδομάδα ξεκινά εξατομικευμένο πρωτόκολλο κινησιοθεραπείας – φυσικοθεραπείας για μυϊκή ενδυνάμωση, υποχώρηση του οιδήματος και ταχεία αποκατάσταση της λειτουργικότητας. Ο χρόνος επιστροφής στις απλές καθημερινές δραστηριότητες, την οδήγηση και την εργασία του είναι σύντομος, ωστόσο η επάνοδος σε αθλητικές δραστηριότητες και βαριές χειρωνακτικές εργασίες καθυστερεί σύμφωνα με τις οδηγίες του Ορθοπαδικού Χειρουργού.
Ο ασθενής μένει νοσηλευόμενος δύο (2) ημέρες μετά το πέρας της επέμβασης, όπου λαμβάνει αναλγητικά φάρμακα και αντιβιοτική αγωγή και εξέρχεται με την τοποθέτηση ενός ειδικού κηδεμόνα ακινητοποίησης του χειρουργημένου άκρου.
Εν συνεχεία λαμβάνει οδηγίες για ήπια παυσίπονη αγωγή για την πρώτη (1η) εβδομάδα, συνήθως χορηγείται αντιπηκτική αγωγή ως θρομβοπροφύλαξη, δίδονται οδηγίες για περιποίηση του χειρουργικού τραύματος και συστήνονται ενεργητικές ασκήσεις της περιοχής του αγκώνος και των δακτύλων.
Όταν ολοκληρωθεί ένας (1) μήνας από την επέμβαση αρχίζει ειδικό εξατομικευμένο πρόγραμμα κινησιοθεραπείας, φυσικοθεραπείας και αποκατάστασης. Εκεί, στοχεύεται η συστηματική ενδυνάμωση όλων των μυϊκών ομάδων της ζώνης του ώμου, η προοδευτική αποκατάσταση πλήρους εύρους κίνησης και μέσα από την κατάλληλη εκπαίδευση του ασθενούς επιτυγχάνεται σταδιακή επάνοδος σε όλο το φάσμα των επαγγελματικών και αθλητικών δραστηριοτήτων του.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι αρθροπλαστικής του ώμου, κάθε ένας από τους οποίους σχεδιάζεται ώστε να αντιμετωπίζει συγκεκριμένη παθολογία στην άρθρωση ανάλογα με την περίπτωση του κάθε του ασθενούς. Κατά τον προεγχειρητικό σχεδιασμό ο ορθοπαιδικός έχει τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ τριών (3) διαφορετικών τύπων πρόθεσης.
Οι κύριοι τύποι επέμβασης αρθροπλαστικής του ώμου περιλαμβάνουν:
Στο συγκεκριμένο τύπο αρθροπλαστικής του ώμου πραγματοποιείται αντικατάσταση μόνο του φθαρμένου τμήματος της βραχιόνιας κεφαλής. Αυτή τεχνική επιλέγεται κυρίως σε νέους, δραστήριους, χειρονάκτες ασθενείς με συνηθέστερες αιτίες την άσηπτη νέκρωση της βραχιόνιας κεφαλής ή τη μετατραυματική αρθρίτιδα του ώμου.
Σε αυτή την περίπτωση αντικαθίσταται τόσο η ωμογλήνη όσο και η βραχιόνιος κεφαλή με εμφυτεύματα. Εφαρμόζεται στους ασθενείς με προχωρημένου σταδίου οστεοαρθρίτιδα στους οποίους οι τένοντες του στροφικού πετάλου είναι ακέραιοι και λειτουργικοί.
Αποτελεί έναν τύπο ολικής αρθροπλαστικής με παραλλαγή της φυσιολογικής ανατομίας του ώμου και εφαρμόζεται σε ασθενείς με σημαντική ανεπάρκεια ή ρήξη των τενόντων εξασφαλίζοντας σημαντικού βαθμού κίνηση της άρθρωσης.
Η χειρουργική επέμβαση της αρθροπλαστικής ώμου παρά το γεγονός ότι ανήκει στις μείζονες ορθοπαιδικές επεμβάσεις αποτελεί παγκοσμίως μια ασφαλή και αποτελεσματική τεχνική που ανακουφίζει τον πάσχοντα από τον πόνο και τη δυσκαμψία εξασφαλίζοντας εξαιρετική ποιότητα ζωής. Η επιτυχία της επέμβασης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως είναι η βαρύτητα της πάθησης, παθολογικά προβλήματα του ασθενούς (π.χ. στεφανιαία νόσος), η χειρουργική τεχνική που θα επιλεγεί καθώς και προβλήματα σκελετικής υγείας (π.χ. οστεοπόρωση).
Η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών έχει εξαιρετικά λειτουργικά αποτελέσματα παρατηρώντας σημαντικές διαφορές στις καθημερινές τους δραστηριότητες και στις αγαπημένες τους συνήθειες. Τα ποσοστά επιτυχίας μεταξύ της ανατομικής και της ανάστροφης ολικής αρθροπλαστικής ώμου είναι συγκρίσιμα.
Διάφορες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ και τον Καναδά αναφέρουν ότι ένα (1) χρόνο μετεγχειρητικά το 95% των ασθενών έχουν ανώδυνο, πλήρες εύρος κίνησης με ικανοποιητική μυϊκή ισχύ γεγονός που τους επιτρέπει να επιστρέψουν πλήρως στις επαγγελματικές τους δραστηριότητες, αλλά και σε αθλήματα όπως η κολύμβηση, το τένις, το γκόλφ ή στο γυμναστήριο.
Τα ποσοστά δεκαετούς (10ετούς) επιβίωση των εμφυτευμάτων ξεπερνούν το 90% γεγονός που πιστοποιεί την μακροβιότητα της επέμβασης. Πιθανές μετεγχειρητικές επιπλοκές μπορεί να εκδηλωθούν αλλά είναι εξαιρετικά σπάνιες (κατά 2 με 3%) όπως η λοίμωξη του χειρουργικού τραύματος, ο διεγχειρητικός τραυματισμός νεύρων ή αγγείων, η εξάρθρωση της πρόθεσης και η χαλάρωση των εμφυτευμάτων. Σε περίπτωση που εμφανιστεί στον ασθενή κάποια από τις παραπάνω επιπλοκές μπορεί να αντιμετωπιστεί πλήρως από τον ορθοπαιδικό χειρουργό του.
Το κόστος της αρθροπλαστικής ώμου διαμορφώνεται ανάλογα με τον τύπο της επέμβασης, τη χειρουργική τεχνική και τα ορθοπαιδικά εμφυτεύματα που θα χρησιμοποιηθούν.
Μετά την κλινική αξιολόγηση, ο ασθενής ενημερώνεται αναλυτικά για το θεραπευτικό πλάνο και το αντίστοιχο κόστος.
Επικοινωνήστε με τον Ορθοπαιδικό Χειρουργό Κωνσταντίνο Ράπτη για εξατομικευμένη αξιολόγηση και ενημέρωση σχετικά με τη θεραπεία, τη διαδικασία και την αποκατάσταση.