Η αποκατάσταση μετά από αρθροπλαστική γόνατος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχή έκβαση της επέμβασης. Οι ασκήσεις ανάρρωσης που εκτελούνται με συνέπεια και υπό την καθοδήγηση ειδικού φυσικοθεραπευτή επιτρέπουν την ταχύτερη επαναφορά της κινητικότητας και της μυϊκής δύναμης, ενώ μειώνουν σημαντικά τον χρόνο επιστροφής στις καθημερινές δραστηριότητες. Το παρόν άρθρο παρουσιάζει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα ασκήσεων αποκατάστασης που αφορά την περίοδο μετά από ολική ή μερική αρθροπλαστική γόνατος.
Η Σημασία της Τακτικής Άσκησης
Η τακτική άσκηση μετά από αρθροπλαστική γόνατος είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση της πλήρους λειτουργικότητας της άρθρωσης. Το μεγαλύτερο μέρος των ασκήσεων μπορεί να πραγματοποιηθεί στο σπίτι, υπό την επίβλεψη και τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού και του φυσικοθεραπευτή. Συνήθως συνιστάται η εκτέλεση των ασκήσεων 2-3 φορές την ημέρα, για διάστημα 20-30 λεπτών κάθε φορά.
Κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης είναι φυσιολογικό να παρουσιαστούν κάποιες δυσκολίες. Εάν το γόνατο πρηστεί ή πονέσει έντονα μετά από ορισμένες ασκήσεις, θα πρέπει να διακοπούν προσωρινά και να εφαρμοστεί η μέθοδος R.I.C.E. (ξεκούραση, εφαρμογή πάγου, ελαστική περίδεση και ανύψωση του σκέλους). Σε περίπτωση που τα συμπτώματα επιμείνουν, απαιτείται άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό.
Αρχικό Πρόγραμμα Ασκήσεων (Εβδομάδες 1-4)
Οι πρώτες εβδομάδες μετά την επέμβαση αποτελούν την πιο κρίσιμη περίοδο της αποκατάστασης. Ο στόχος είναι η αποκατάσταση της πλήρους έκτασης του γόνατος και η σταδιακή ενεργοποίηση των μυών.
Οι βασικές ασκήσεις αυτής της φάσης περιλαμβάνουν τις συσπάσεις τετρακεφάλου μυός (Quad Sets), όπου το πίσω μέρος του γόνατος πιέζεται προς το έδαφος για 5 δευτερόλεπτα σε 10 επαναλήψεις. Επίσης, οι συσπάσεις δικεφάλων μηριαίων μυών ενεργοποιούν τους μύες του πίσω μέρους του μηρού χωρίς κίνηση της άρθρωσης. Η έκταση και ανύψωση του σκέλους με τεντωμένο γόνατο εκτελείται σταδιακά, ενώ στο προχωρημένο επίπεδο μπορεί να προστεθεί βάρος 1-4 κιλών προοδευτικά.
Ενδιάμεσο Πρόγραμμα (Εβδομάδες 5-8)
Όταν ο πόνος και το οίδημα έχουν μειωθεί, το πρόγραμμα εντείνεται με ασκήσεις που αποσκοπούν στην αύξηση της μυϊκής δύναμης και του εύρους κίνησης.
Η τελική έκταση του γόνατος σε ύπτια θέση εκτελείται με μια πετσέτα κάτω από το γόνατο, κρατώντας τη θέση για 5 δευτερόλεπτα. Οι άρσεις τεντωμένων ποδιών πραγματοποιούνται σε 5 σετ των 10 επαναλήψεων, με το πόδι να ανυψώνεται 40 εκατοστά από το έδαφος. Τα μερικού βάθους καθίσματα με καρέκλα εκτελούνται χωρίς η κάμψη να υπερβαίνει τις 90 μοίρες. Το στατικό ποδήλατο αποτελεί εξαιρετική άσκηση για τη βελτίωση του εύρους κίνησης, ξεκινώντας με 10 λεπτά ημερησίως σε χαμηλή ένταση.
Σύνθετο Πρόγραμμα (Εβδομάδες 9-12)
Η τρίτη φάση επικεντρώνεται στη λειτουργική αποκατάσταση και την προετοιμασία για επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.
Οι ασκήσεις step-ups με ανάβαση σε σκαμπό προσομοιώνουν τις κινήσεις της καθημερινότητας, με το ύψος του σκαμπού να αυξάνεται σταδιακά. Η πλήρης έκταση σε καθιστική θέση και οι διατάσεις δικεφάλου μηριαίου ολοκληρώνουν το πρόγραμμα. Το περπάτημα μπορεί να ξεκινήσει περίπου 2 εβδομάδες μετεγχειρητικά, ενώ η κολύμβηση επιτρέπεται μετά από 4-6 εβδομάδες ως δραστηριότητα χαμηλής κρούσης. Η επιστροφή στην οδήγηση εξαρτάται από το ποιο πόδι χειρουργήθηκε και συνήθως είναι δυνατή μετά από 4-8 εβδομάδες. Το τρέξιμο θα πρέπει να αποφεύγεται για τουλάχιστον 6-8 εβδομάδες.
Συμπέρασμα και Επόμενα Βήματα
Η αποκατάσταση μετά από αρθροπλαστική γόνατος απαιτεί επιμονή, υπομονή και συνεπή εφαρμογή του προγράμματος ασκήσεων. Η τακτική παρακολούθηση από τον ορθοπαιδικό χειρουργό και τον φυσικοθεραπευτή είναι απαραίτητη για την επίτευξη του βέλτιστου αποτελέσματος. Κάθε ασθενής έχει διαφορετικές ανάγκες και ρυθμό ανάρρωσης, επομένως το παραπάνω πρόγραμμα θα πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την αποκατάσταση μετά από αρθροπλαστική γόνατος ή για να κλείσετε ραντεβού, επικοινωνήστε μαζί μας. Η σωστή καθοδήγηση από την αρχή της διαδικασίας διασφαλίζει την ταχύτερη και ασφαλέστερη επιστροφή στην κανονική λειτουργικότητα.
